Facture d'énergie trop élevée

We weten allemaal dat de energiekosten de pan uit swingen, maar sinds begin 2021 genieten dubbel zoveel gezinnen een verlaagd, sociaal energietarief. Deze actie wordt gesubsidieerd door de overheid, maar door de alsmaar stijgende energiekosten kost deze maatregel meer dan initieel gedacht. 

 

De Belgische zorgstaat

 

België is trots om een zorgstaat te zijn. We hebben werkloosheidsuitkeringen, moederschapsverlof, betaalbare ziekenzorg etc. Hieronder valt ook de energiesteun. Gezinnen en personen met een laag inkomen worden automatisch een sociaal energietarief aangereikt. Dit wil zeggen dat zij elektriciteit en aardgas, aan een voor hen haalbaar tarief kunnen bekomen. In 2020 konden zo’n 424.000 gezinnen genieten van dit voordelige tarief, of 8,5% van de bevolking. 

 

Vroeger konden enkel personen met een bepaald statuut, bijvoorbeeld personen met een leefloon, genieten van de energiesteun. Als gevolg van de coronacrisis werd door de overheid beslist deze steunmaatregel uit te breiden. Sinds februari vorig jaar heeft ieder gezin met een brutoloon van minder dan 1.640 euro per maand recht op dit tarief. Door deze keuze kwamen heel wat meer mensen in de poule van steungerechtigden terecht, vooral gepensioneerden en alleenstaanden. Hierdoor steeg het aantal gezinnen die steun krijgen naar 871.000. Door de recente economische omstandigheden is dit cijfer sinds februari nog meer gestegen. Momenteel krijgen 880.024 gezinnen energiesteun van de overheid. 

 

De Belgische zorgstaat geeft haar inwoners veel voordelen, maar deze zijn niet gratis. Ook de energiesteun valt terug op de begroting, en die kost is groter dan verwacht. De federale energiewaakhond Creg publiceerde in haar nieuwste kwartaalrapport enkel interessante ondervindingen. Zo blijkt dat de verhoogde tegemoetkomingen sinds de start in februari 2021 tot het voorlopige eindpunt in september dit jaar, in totaal 865 miljoen euro zal kosten. Als we dit vergelijken met de kost van de 11 maanden in 2021, die 265 miljoen euro bedroeg, zien we hier een grote stijging. Er zijn natuurlijk verschillende redenen voor de huidige, hoge energieprijzen. Zo kan de invloed van de oorlog in Oekraïne niet onderschat worden. De bijpassing van dit jaar zal, door de omstandigheden, meer dan het dubbele dan vorig jaar kosten.

 

293 miljoen euro meerkost

 

Uit het rapport van de Creg blijkt dat de kostenraming van de energiesteun bij de overheid te laag lag in vergelijking met de realiteit. We zien dat er in 2021 slechts 176 miljoen euro gebudgetteerd was. In 2022 werd dit bedrag opgetrokken tot 396 miljoen. Als we dit vergelijken met de effectieve kost van de energiesteun zien we grote discrepanties. In 2021 bedroeg de werkelijke kost 265 miljoen en in 2022 wordt de effectieve kost, door de Creg, geschat op 662 miljoen. Dit wil zeggen dat er in 2022 alleen maar liefst 293 miljoen meer zal uitgegeven worden aan deze steunmaatregel dan voorzien. Deze berekeningen slaan enkel op het sociaal energietarief en houdt geen rekening met de extra kosten van de groep die niet onder dit tarief valt. 

 

Politiekers hebben natuurlijk het een en ander te zeggen over deze steunmaatregelen. Zo zei Tinne Van der Straten (Groen), minister van Energie: “Onderzoek toont dat nergens anders dan in België de meest kwetsbaren zo goed worden beschermd.” Ook het kabinet van staatssecretaris van Begroting en Consumentenbescherming Eva De Bleeker (Open VLD) reageert dat de prijzen nog nooit zo volatiel zijn geweest, maar dat “in de aanpassing van de begroting al rekening wordt gehouden met die kosten.” 

 

Mogelijke verlengingen

 

De energiecrisis zal niet op een-twee-drie opgelost worden. De prijzen zullen hoog blijven en de energiesteun zal dan ook nodig blijven voor kwetsbare gezinnen. Tinne Van der Straeten houdt vol: “Het sociaal tarief is de meest doeltreffende maatregel om de meest kwetsbaren te beschermen tegen hoge prijzen.” Volgens haar is deze maatregel de meest doeltreffende schokdemper tegen de torenhoge energieprijzen van vandaag. 

 

Daarom pleit de minister ervoor om die verhoogde tegemoetkoming structureel te maken en dus te verlengen na september. Ook vertelt zij het volgende: “Natuurlijk is een doorgedreven renovatie van woningen noodzakelijk omdat dat structureel de beste oplossing is. Energierenovatie is een regionale bevoegdheid, maar in de tussentijd laten wij deze mensen niet in de steek.”

 

Maar worden er anderen wel in de steek gelaten? Wie net buiten de parameters van deze steunmaatregel valt dient nog steeds een zeer hoge energiefactuur te betalen. De PS drong er daarom in de Kamer op aan dat ook de middenklasse recht zou hebben op het sociaal tarief. Echter zijn de kosten voor de overheid reeds zo fel gestegen. Is daar überhaupt ruimte voor in de begroting? 

 

De Bleeker reageerde op deze kritiek in de Kamer met het volgende statement: “Tot nu toe deed vicepremier Dermagne (PS) op de regeringstafel geen voorstellen hierover. Het is dus niet mogelijk om uitspraken over de haalbaarheid te doen.” Zij ziet de verhoogde tegemoetkoming slechts als tijdelijk en wil geen uitspraken doen over hoe de overheid het sociaal tarief structureel kan subsidiëren. De Bleeker pleit er wel voor om te investeren in meer energie-efficiëntie en om een omslag te maken naar hernieuwbare energie. Zij gelooft dat wij op die manier minder kwetsbaar zullen zijn omdat onze energierekeningen minder zullen fluctueren door geopolitieke gebeurtenissen. 

De Creg kwam ook met een voorstel aan tafel. Zij willen niet de leveranciers, maar de energieproducenten belasten op overwinsten. Uit hun rapporten bleek dat de kerncentrales van Engie in drie maanden tijd ruim een half miljard euro winst opleverden. Kan dit de manier zijn om het sociaal tarief te behouden zonder de druk op de belastingbetaler te verhogen?

Zelf je energiefactuur drukken? Maak gebruik van Tariefchecker en stap over naar de voordeligste energieleverancier.