Verhogen zonnepanelen uw elektriciteitsfactuur vanaf 2019?

Verhogen zonnepanelen uw elektriciteitsfactuur vanaf 2019?

Update artikel op 28/06/2018

De oorspronkelijke publicatie (23/06/2016) van dit artikel beschreef een aantal mogelijke gevolgen van het voorstel van de VREG om de transport- en distributiekosten aan de hand van de capaciteit in plaats van het verbruik te bepalen. Ik had daarbij de fout gemaakt het ingevoerde prosumententarief als taks te beschouwen, wat fout is. Mijn oprechte excuses aan al wie hierdoor verkeerd geïnformeerd werd. Daarnaast zijn de plannen van de VREG deels verder uitgekristalliseerd, waardoor een update van het artikel aan de orde was.

 

De VREG (Vlaamse Regulator voor Elektriciteit en Gas) lanceerde in juni 2016 een nieuwe voorstel om de netkosten (transport en distributie) te berekenen. Wat betekent dit voor gezinnen met zonnepanelen?

Oneerlijke verdeling van de netkosten

Momenteel is het zo dat de netkosten verbruiksafhankelijk worden aangerekend. Met andere woorden: hoe meer je verbruikt, hoe meer netkosten je betaalt. Klinkt logisch, maar daar zijn twee kanttekeningen bij te maken:

  1. De reële kosten van de netbeheerder zijn niet afhankelijk van het verbruik, maar van de capaciteit (te vergelijken met een 1, 2 of 3-vaksbaan)
  2. Zonnepaneeleigenaren hebben dankzij hun terugdraaiende tellers een netto verbruik dat zeer laag ligt, maar zorgen net voor extra ‘trafiek’ over de elektriciteitslijnen omdat ze zowel verbruiken als injecteren op het net

Daarom wordt sinds 2017 het prosumententarief aangerekend: een nieuwe kost op basis van het vermogen van de omvormer van de decentrale productie-eenheid (doorgaans PV-panelen). Deze is dus niet afhankelijk van het verbruik.

Het prosumententarief kost in 2019 in Vlaanderen tussen 87 en 121 euro per kVA (kilovoltampère). De meest installaties zitten tussen 4 en 6kW, en nooit meer dan 10.

Sinds 2017 betalen zonnepaneeleigenaars dus:

  1. verbruiksafhankelijke netkosten (maar als hun installatie correct gedimensioneerd is zou het nettoverbruik +/- nul moeten zijn, en dus ook de kosten zeer laag)
  2. capaciteitsafhankelijk prosumententarief

Doelstelling van het nieuwe voorstel

Het basisprincipe is dat de inkomsten van de netbeheerders (Eandis en Infrax in Vlaanderen) gelijk blijft wat betekent dat er vooral een verschuiving zal zijn van de kosten.

Anderzijds willen ze de vergoedingen ook zoveel mogelijk in lijn met de kosten, en die zijn vooral afhankelijk van de capaciteit, en niet het verbruik.

Daarom ligt het voorstel op tafel om de tariefmethodologie van de netkosten aan te passen om op basis van capaciteit te werken. Oók voor de verbruikers zonder PV-installatie.

Het nieuw in te voeren capaciteitstarief zou eveens het prosumententarief dat de zonnepaneeleigenaars vandaag betalen, vervangen, en geen onderscheid meer maken tussen wel of niet zelf energie produceren.

Hoe gaan de netkosten evolueren?

Dat is nog koffiedik kijken. Hoewel oorspronkelijk de nieuwe methodologie gepland was voor 2019, liet de VREG weten dat ze ten vroegste in 2021 ingevoerd zal worden.

Duidelijk is dat er nog veel vragen openstaan: het is nog niet duidelijk op welke manier de kosten zullen verschuiven, en of de kosten uitsluitend van capaciteit afhankelijk zullen zijn, of misschien ook deels van het verbruik.

Hoe zullen de kosten evolueren voor gezinnen met zonnepanelen?

Wel lijkt het zeker te zijn dat de capaciteit van de aansluiting als maatstaf zal dienen, en niet de capaciteit van de omvormer zoals vandaag geldt voor het prosumententarief. Dat is op zich goed nieuws voor de eigenaars van zonnepanelen aangezien de capaciteit van de omvormer in de praktijk vaak overgedimensioneerd wordt en dus niet altijd in rechtstreeks verband staat met de hoeveelheid opgewekte elektriciteit.

Of de capaciteit van de aansluiting (de terugdraaiende teller) altijd correct gedimensioneerd is, is een andere vraag.

Anderzijds vermoed ik sterk dat de invoering van het uniforme capaciteitstarief ertoe zal leiden dat gezinnen met een gelijkaardig profiel ongeveer evenveel netkosten zullen betalen, ongeacht hun verbruik en eventuele decentrale opwekking.

De VREG geeft zelf aan dat gezinnen met zonnepanelen een lagere factuur betalen dan gezinnen met eenzelfde verbruik zonder zonnepanelen, dus de kans lijkt mij klein dat zonnepaneeleigenaars minder zullen betalen na de invoering wanneer alle kosten gelijkgetrokken worden.

Voordelen van netkosten op basis van capaciteit

Voor de eindgebruiker zie ik maar 1 potentiëel voordeel: sommigen zullen minder betalen. Maar zolang we de effectieve methodologie en de bijhorende tarieven niet kennen, kunnen we daar geen zinvolle uitspraken over doen.

Het voordeel voor de netbeheerders is dat hun inkomsten meer in lijn komen te liggen met hun kosten, wat in theorie tot minder veiligheidsmarges en compensaties moet leiden, en dus over het algemeen genomen lagere tarieven.

Nadelen van een capaciteitstarief

Door het grootste onderdeel van de energiefactuur als vaste kost te bevriezen worden we minder aangespoord om energiezuinig te zijn. 

Een tweede nadeel is dat de berekening volgens de VREG hetzelfde resultaat moet opleveren voor ‘het gemiddelde gezin’. Voor wie vandaag al weinig verbruikt zal deze aanpassing een verhoging van de factuur betekenen en voor wie veel verbruikt een verlaging. Dit lijkt mij moeilijk sociaal correct te noemen.

Als derde nadeel is dat het capaciteitstarief een nieuwe parameter is voor het maken van een vergelijking. Regelmatig vergelijken en wisselen van leverancier blijft veruit de meest effectieve methode om de energiefactuur zo laag mogelijk te houden, en die vergelijking wordt moeilijker door ook de capaciteit van de aansluiting mee te nemen in de berekening. Je moet namelijk je netbeheerder of je electricien opbellen om je capaciteit te kennen, die wordt niet op de teller vermeld.

Daarnaast hebben we vandaag geen zicht op de kwaliteit van de dimensionering van de capaciteit van de aansluiting. Wat als straks blijkt dat iedereen in de praktijk veel te zware tellers heeft, en dus veel te veel netkosten betaalt voor zijn verbruik? Wie gaat het vervangen van de aansluitingen financieren? 

En tot slot: slimme meters maken wel het onderscheid tussen inkomende stroom (verbruik) en uitgaande (injectie). De bron van het probleem zit bij terugdraaiende tellers, maar met slimme meters wordt dat probleem wegggenomen. Gezien de eerder opgenoemde nadelen is het sociaal rechtvaardiger en ecologisch gezonder om op basis van verbruik aan te rekenen, dus lossen we het gehele probleem niet op als we alle zonnepaneeleigenaars als eerste slimme meters geven?

Samenvattend, de nadelen van een capaciteitstarief voor de netkosten:

  1. geen incentive om energiezuinig te zijn
  2. sociaal niet correct: voor nadelig voor gezinnen die weinig verbruiken
  3. moeilijker vergelijken
  4. wie heeft welke capaciteit?
  5. belangrijkste bestaansreden weg bij omschakeling naar slimme meters

Hebben batterypacks nu wel zin?

Vandaag hebben batterijpakketten zoals die van Tesla geen enkele zin voor gezinnen met een terugdraaiende teller. Als zou blijken dat door de installatie van een batterijenpakket de capaciteit van de aansluiting lager kan zijn, kan de investering wel de moeite lonen. In het extreme geval kan de woning volledig losgekoppeld worden van het net en bespaar je in principe +/- 1100€ per jaar.

Kans is wel groot dat je dan een dieselgenerator zal moeten voorzien omdat je anders mogelijks op Kerstmis zonder stroom zit. Of dat een meer ecologische oplossing is, laat ik in het midden :-) 

 

Categorieën

Zoeken op kernwoorden

Zoekveld

Bespaar honderden euro’s

Start jouw Vergelijking

Schrijf voor Tariefchecker

Wil je een blog post te schrijven om uw ideeën te delen op een energie-gerelateerde onderwerp om iets dat onze lezers wellicht interesseren presenteren? Stuur ons uw idee en de volgende post kan van jou zijn!

MEEST POPULAIRE ARTIKELS

  • Begrijp jij je elektriciteitsfactuur en vooral weet jij wat je betaalt voor je elektriciteitsverbruik? 

  • Vanaf 1 augustus 2019 wordt de premie voor een thuisbatterij ingevoerd. De moeite waard om in een thuisbatterij te investeren?

  • De 5 meest gestelde vragen over groene energie? We zetten ze op een rijtje.

  • Formateur De Wever zou zich bij de regering sterk willen maken voor een BTW-verlaging op energie. Komt deze er of niet en is dat wel een goed idee? 


Start jouw vergelijking en
win 1 jaar gratis elektriciteit